— ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΜΠΑΝΙΑ KIDS SAVE LIVES —

1. Ξαφνικός καρδιακός θάνατος: ένα πρόβλημα δημόσιας υγείας

Ο ξαφνικός καρδιακός θάνατος είναι ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στην παγκόσμια υγειονομική περίθαλψη. Στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, τουλάχιστον 700.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από ξαφνικό καρδιακό θάνατο με ανεπιτυχή εξω-νοσοκομειακή Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ). Αυτό ισοδυναμεί με 2000 θανάτους καθημερινά. Το ίδιο συμβαίνει και σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου. Έτσι, ο ξαφνικός καρδιακός θάνατος είναι η τρίτη πιο συχνή αιτία θανάτου μετά τον καρκίνο και άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις στις βιομηχανοποιημένες χώρες. Η εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ όλων των μαθητών, θα οδηγήσει σε σημαντική βελτίωση της παγκόσμιας υγείας.

Μετά από ξαφνική καρδιακή ανακοπή, ο εγκέφαλος μπορεί να επιβιώσει μόνο για 3-5 λεπτά χωρίς οξυγόνο. Αυτό είναι πολύ λιγότερος χρόνος από αυτόν που χρειάζονται οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης για να φτάσουν σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις. Επομένως, λιγότερο από 1 στους 10 ασθενείς με εξω-νοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή επιβιώνει σήμερα. Υπάρχουν σαφείς επιστημονικές ενδείξεις ότι η άμεση έναρξη της βασικής υποστήριξης ζωής από παρευρισκόμενους βελτιώνει την επιβίωση μετά από εξω-νοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή κατά 2-4 φορές.

Η εξω-νοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή παρατηρείται στο 60-80% των περιπτώσεων. Έτσι, η αναζωογόνηση από παρευρισκόμενους μπορεί να καλύψει το χρονικό κενό μεταξύ της κατάρρευσης και της άφιξης των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης στις περισσότερες περιπτώσεις. Σήμερα, η ΚΑΡΠΑ από παρευρισκόμενους παρέχεται σε λιγότερο από 1 στις 5 εξω-νοσοκομειακές καρδιακές ανακοπές.

Η αύξηση αυτού του ποσοστού θα σώσει 200.000 επιπλέον ζωές στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ κάθε χρόνο, και πολύ περισσότερες παγκοσμίως. Ενώ η εκπαίδευση του κοινού στη Βασική Υποστήριξη Ζωής είναι σαφώς ο πιο σημαντικός τρόπος για την αύξηση της επιβίωσης σε αυτόν τον τομέα, είναι δύσκολο να επιτευχθεί το σύνολο του πληθυσμού με την απαιτούμενη εκπαίδευση, αν τα προγράμματα δεν είναι υποχρεωτικά. Είναι λογικό, λοιπόν, να ενσωματωθεί η εκπαίδευση στην αναζωογόνηση στα σχολικά προγράμματα. Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία υποστήριξε την υποχρεωτική εκπαίδευση στην αναζωογόνηση στα αμερικανικά σχολεία το 2011, και οι χώρες όπου η αναζωογόνηση έχει ενσωματωθεί στα εκπαιδευτικά προγράμματα των σχολείων αναφέρουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά αναζωογόνησης.

Έτσι, ένα από τα πιο σημαντικά βήματα για την αύξηση του ποσοστού της αναζωογόνησης από παρευρισκόμενους και τη βελτίωση της επιβίωσης παγκοσμίως είναι η εκπαίδευση όλων των μαθητών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί εύκολα με την εκπαίδευσή τους – ξεκινώντας από την ηλικία των 12 ετών – ή και νωρίτερα, για μόλις 2 ώρες ετησίως.

Οι μαθητές σε νεαρή ηλικία έχουν μια λιγότερο ανασταλτική προσέγγιση στην εκπαίδευση στην αναζωογόνηση και τόσο οι επαγγελματίες υγείας όσο και οι δάσκαλοι την επιτυγχάνουν μετά από κατάλληλη εκπαίδευση.

2. Ο τρόπος για τη βελτίωση της επιβίωσης

Προτείνουμε την εκπαίδευση των μαθητών στην αναζωογόνηση από την ηλικία των 12 ετών ή νωρίτερα για 2 ώρες ετησίως. Αν οι μαθητές λάβουν τέτοια εκπαίδευση, είναι επίσης πιθανό να τη διδάξουν στις οικογένειές τους στο σπίτι – και οι ίδιοι δεν θα το ξεχάσουν ποτέ. Θα δούμε όχι μόνο μια αύξηση στον αριθμό των επιζώντων από καρδιακή ανακοπή παγκοσμίως, αλλά και τα κοινωνικά οφέλη των ενθουσιωδών και θετικών νέων ανθρώπων. Μαθαίνουν να βοηθούν άλλους. Οι μαθητές και οι δάσκαλοι είναι σημαντικοί “πολλαπλασιαστές” τόσο σε ιδιωτικά όσο και σε δημόσια περιβάλλοντα και έτσι, μακροπρόθεσμα, το ποσοστό των εκπαιδευμένων ατόμων στην κοινωνία θα αυξηθεί σημαντικά, οδηγώντας σε αύξηση του συνολικού ποσοστού αναζωογόνησης από παρευρισκόμενους.

Αυτό το σχέδιο είναι ήδη πολύ επιτυχημένο στη Σκανδιναβία. Στη Δανία, αποδείχθηκε ότι το ποσοστό της ΚΑΡΠΑ από παρευρισκόμενους σχεδόν διπλασιάστηκε μετά από πέντε χρόνια, με τριπλασιασμό της επιβίωσης μετά από εξω-νοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή σε δέκα χρόνια. Ένας τριπλασιασμός της επιβίωσης δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο από βελτιώσεις στην επαγγελματική ιατρική φροντίδα σε αυτόν τον τομέα.

3. Γιατί να εισαγάγουμε την εκπαίδευση στην αναζωογόνηση κατά τη διάρκεια της σχολικής εκπαίδευσης;

– Όλες οι κοινωνικές ομάδες μπορούν να επιτευχθούν. Για να επιτευχθεί μια στατιστικά σημαντική αύξηση στα αποτελέσματα της αναζωογόνησης, έχει εκτιμηθεί ότι τουλάχιστον το 15% του πληθυσμού πρέπει να εκπαιδευτεί και τέτοιοι αριθμοί δεν μπορούν να επιτευχθούν προσφέροντας εθελοντικά μαθήματα.

– Η πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικές με την υγεία, είναι συχνά λιγότερο επαρκής στις χαμηλότερες κοινωνικές ομάδες, με αποτέλεσμα να σημειώνονται περισσότερες περιπτώσεις ανεπιτυχούς αντιμετώπισης της καρδιακής ανακοπής ανά κάτοικο σε κοινωνικά μειονεκτικές περιοχές.

– Μια αίσθηση ευθύνης μπορεί να εγκατασταθεί από νωρίς. Οι κοινωνικές δεξιότητες – ιδιαίτερα αν είναι να είναι αποτελεσματικές διασχίζοντας κοινωνικά εμπόδια – χρειάζονται να εγκατασταθούν σε ένα πρώιμο σημείο στην πορεία της εκπαίδευσης του παιδιού.

– Η έρευνα για τον αλτρουισμό έχει δείξει ότι οι μαθητές έχουν μια λιγότερο ανασταλτική προσέγγιση στην εκπαίδευση στην αναζωογόνηση ενώ είναι ακόμα προεφηβικοί. Επιπλέον, ο ισχυρότερος παράγοντας που αναστέλλει τη λήψη πρακτικής δράσης σε πραγματικές καταστάσεις είναι ο φόβος του λάθους. Αυτό το στοιχείο της εφαρμογής μπορεί επίσης να επικοινωνηθεί πολύ πιο φυσικά και εύκολα κατά τη διάρκεια της σχολικής περιόδου.

– Η αντίδραση στην εκπαίδευση είναι ευκολότερη και καλύτερη σε νεαρή ηλικία. Μια πιο ευνοϊκή στάση προς τη μάθηση αντικατοπτρίζεται επίσης στο γεγονός ότι η πρακτική εκπαίδευση μπορεί να επικοινωνηθεί με πιο θετικό τρόπο.

– Η ενσωμάτωση της αναζωογόνησης σε συναφή σχολικά μαθήματα όπως η βιολογία, η φυσική αγωγή ή η εκπαίδευση στην υγεία είναι λογική και εφικτή.

4. Συμπέρασμα

Ο ξαφνικός καρδιακός θάνατος είναι μια από τις πιο συχνές προλήψιμες αιτίες θανάτου στον βιομηχανοποιημένο κόσμο. Σε χώρες με οργανωμένες Υπηρεσίες Έκτακτης Ανάγκης, περισσότερες ζωές μπορούν να σωθούν αυξάνοντας το ποσοστό της αναζωογόνησης από παρευρισκόμενους. Η παροχή εκπαίδευσης στην αναζωογόνηση στα σχολεία έχει μετρήσιμα αποτελέσματα, και με ένα “πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα” μπορεί να αυξήσει το ποσοστό της αναζωογόνησης από παρευρισκόμενους και το ποσοστό επιβίωσης. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η εκπαίδευση στην αναζωογόνηση, τόσο πιο βιώσιμη θα είναι η εκπαίδευση.

Το μήνυμα προς το κοινό είναι σαφές: η επιτυχής ΚΑΡΠΑ είναι εύκολη να πραγματοποιηθεί και απλή στη διδασκαλία. Οι μη επαγγελματίες δεν μπορούν να κάνουν τίποτα λάθος – το μόνο λάθος θα ήταν να μην κάνουν τίποτα. Μπορεί να γίνει εύκολα από όλους, σώζοντας εκατοντάδες χιλιάδες ζωές κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο.

Οι υποστηρικτές οργανισμοί έχουν ιδιαίτερη εμπειρογνωμοσύνη στην παροχή και την εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ και υποστηρίζουν πλήρως αυτή τη δήλωση.

References
1. Anonymous. European cardiovascular disease statistics; 2012.
2. Berdowski J, Berg RA, Tijssen JG, et al. Global incidences of out-of-hospital cardiac arrest and survival rates: Systematic review of 67 prospective studies. Resuscitation 2010;81:1479–87.
3. Taniguchi D, Baernstein A, Nichol G. Cardiac arrest: a public health perspective. Emerg Med Clin North Am 2012;30:1–12.
4. Gräsner JT, Bossaert L. Epidemiology and management of cardiac arrest: what registries are revealing. Best Pract Res Clin Anaesthesiol 2013;27:293–306.
5. Holmberg M, Holmberg S, Herlitz J. Effect of bystander cardiopulmonary resuscitation in out-of-hospital cardiac arrest patients in Sweden. Resuscitation 2000;47:59–70.
6. Herlitz J, Bang A, Gunnarsson J, et al. Factors associated with survival to hospital discharge among patients hospitalised alive after out of hospital cardiac arrest: change in outcome over 20 years in the community of Goteborg, Sweden. Heart 2003;89:25–30.
7. Böttiger BW, Grabner C, Bauer H, et al. Long term outcome after out-of hospital cardiac arrest with physician staffed emergency medical services: the Utstein style applied to a midsized urban/suburban area. Heart 1999;82:674–9.
8. Cave DM, Aufderheide TP, Beeson J, et al. Importance and implementation of training in cardiopulmonary resuscitation and automated external defibrillation in schools: a science advisory from the American Heart Association. Circulation 2011;123:691–706.
9. Wissenberg M, Lippert FK, Folke F, et al. Association of national initiatives to improve cardiac arrest management with rates of bystander intervention and patient survival after out-of-hospital cardiac arrest. JAMA 2013;310:1377–84.
10. Plant N, Taylor K. How best to teach CPR to schoolchildren: a systematic review. Resuscitation 2013;84:415–21.
11. Bohn A, Van Aken HK, Möllhoff T, et al. Teaching resuscitation in schools: annual tuition by trained teachers is effective starting at age 10. A four-year prospective cohort study. Resuscitation 2012;83:619–25.
12. Reinier K, Thomas E, Andrusiek DL, et al., Resuscitation Outcomes Consortium Investigators. Socioeconomic status and incidence of sudden cardiac arrest. SMAJ 2011;183:1705–12.